BANNER SON 4 

Kök Hücre Bağışı

TÜRKÖK
TÜRKÖK, T.C. Sağlık Bakanlığı’nın, Hematopoetik kök hücre nakli tedavisi olması gereken hastalar için oluşturduğu
Türkiye Kök Hücre Koordinasyon Merkezi’nin adıdır. Bu merkez tarafından yürütülecek olan TÜRKÖK Projesi T.C. Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılayı işbirliğinde gerçekleştirilecektir.

TÜRKÖK Projesi’nin amacı, Türkiye’de hematopoetik kök hücre nakli tedavisi olması gereken hastalar için bir Kemik İliği Bankası oluşturulması ve bu bankaya gönüllü olarak kemik iliği veya periferik kök hücre bağışlamak isteyen bağışçı adaylarının bulunmasıdır.
TÜRKÖK Projesi kapsamında 7 Kasım 2013 tarihinde T.C. Sağlık Bakanlığı ile Türk Kızılayı arasında işbirliği protokolü imzalanmıştır. Bu protokol ile Türk Kızılayı ‘’Kök Hücre Bağışçısı Kazanımı’’ görevini üstlenmiştir.
Kök Hücre Bağışçısı Kazanımı çalışmaları
“Ulusal Kan ve Kan Ürünleri Rehberi”çerçevesinde gerçekleşecektir. İlk yıl için hedefimiz 50.000 bağışçı adayı kazanmaktır.

KÖK HÜCRE
Yaşam boyu kendi kendini yenileme ve farklı, tamamen olgun hücrelere dönüşebilme kapasitesine sahip hücrelerdir. İhtiyaç olduğu zaman kendilerinden sonraki hücrelere farklılaşarak, hücrelerin gelişimini, olgunlaşmasını ve çoğalmasını sağlarlar.
 
Erişkin kök hücrelerden olan hematopoetik kök hücreler;
-Tüm kan hücrelerine farklılaşabilirler.
-Kemik iliği, kan ve göbek kordonundan elde edilirler.
-Uygun koşullarda dondurularak canlılığını korurlar.
-Damar yolu ile verildiğinde kemik iliğine yerleşir ve hematopoezi (kan hücrelerinin oluşumu) başlatırlar.

 
Kök Hücre Tedavisi Uygulanan Hastalıklar

-
Kemik iliği kanserleri
-Lenfomalar
-Çeşitli organ kanserleri
-Kemik iliğinin yetersiz çalıştığı veya çalışmadığı durumlar
-Kalıtsal anemiler
-İmmün yetersizlikler
-Kalıtsal metabolik hastalıklar  

Kök hücre bağışının önemi
Kök hücre nakillerinde alıcı ve verici arasındaki uyumu tespit etmek için doku antijenlerine (HLA, Human Leucocyte Antigen) bakılmaktadır. Doku antijenleri, özellikleri nedeniyle 10.000’ den fazla farklılıklardan oluşur. Uygun bir bağışçı bulunabilmesi için en az yüzbinler hatta milyonlar taranmalıdır. Bu nedenle nakil bekleyen hastalara yardımcı olmak amacıyla, doku antijeni özellikleri bilinen ve kemik iliği/ periferik kök hücre bağışçısı olmayı kabul eden çok sayıda gönüllüye gereksinim vardır.
 
Bağışçı olmak isteyen bir kişi
1-18-50 yaş aralığında olmalıdır.
2- Bilgilendirme ve onam formunu doldurmalıdır.
3- Sağlıklı bir kişi olmalıdır. (Hepatit B, Hepatit C ve Sifiliz hastalığı geçirmemiş olmak, kanser, HIV ( AIDS ) tanısı almamış olmak)  

Kök Hücre Bağışı Süreci

1- Bağışçı olmayı kabul eden ve onam formunu dolduran bağışçı adayından 3 tüp toplamda 10-20 ml kan örneği alınır.
2- Alınan numunelerin bulaşıcı hastalıklar açısından serolojik testleri Türk Kızılayı tarafından yapılır.
3- Sonuçları negatif çıkan testler doku antijenlerinin belirlenebilmesi için Türk Kızılayı tarafından T.C. Sağlık Bakanlığı’na bağlı Doku Tiplendirme Laboratuvarına gönderilir.
4- Doku tiplendirmesi yapılan bağışçı artık Ulusal Kemik İliği Bankası’na kaydedilir.
5- Hasta bir kişi için yapılan ilk değerlendirmede istenen düzeyde uyumun olduğu (klinik uygunluk) bir bağışçı bulunursa Türk Kızılayı bağışçı adayına ulaşır. Bağışçının tekrar onayı istenir.
6- Bağışçı onay verirse tekrar serolojik testleri ve kan sayımı yapılır.
7- Bağışçı olmasına engel bulunmayan adayların ileri aşama doku tiplendirme testleri yapılır.
8- İleri doku tiplendirme testi uygun bulunan bağışçı ile iletişime geçilmesi, ulaşım, konaklama, refakat ve nakil sonrası sağlık hizmetleri T.C. Sağlık Bakanlığı tarafından gerçekleştirilecektir.

Kök Hücre Bağışı Yöntemleri
 
-Kemik İliği Bağışı Yöntemi:
Vericinin, bağıştan yaklaşık 1 hafta önce toplanan 1 ünite kanı daha sonra kendisine geri verilmek üzere Kan Bankası’nda saklamaya alınır. Daha sonra gerekli sağlık kontrolleri, genel veya lokal anestezi alıp alamayacağına ilişkin tetkikler yapılıp, hastane yatışı gerçekleştirilir.
 
Ameliyathanede yüzüstü yatar konumda kalça kemiği bölgesine (vücudun kök hücre açısından en zengin kemiklerinden biri olması nedeniyle bu kemik seçilmektedir) bir kere girişi yapılarak özel iğneler yardımıyla her defasında 2-4 ml olmak üzere toplam 1 lt kemik iliği alınıp, filtrelerden geçirilerek steril ve bu amaca uygun bir torbaya aktarılır.
 
Yaklaşık 1 lt kan içeren kemik iliğinin vücutta bir kayba yol açmaması için daha önce vericinin kendisinden alınıp Kan Bankasında saklanan kanı kendisine tekrar verilir. Vericinin anestezi aldığı süre yaklaşık 1 saattir.
Bu yöntemde dikiş gerektiren bir kesi oluşmaz. Bağışçı, genellikle ertesi gün kan tetkikleri yapıldıktan sonra taburcu edilir.

-Periferik Kök Hücre Bağışı
5 gün süreyle günde 2 kez koldan yapılan bir aşı (G-CSF = Granülosit Koloni Uyarıcı Faktör) ile kemik iliğinde yerleşik durumda bulunan kök hücrelerin vücutta dolaşan kana geçmeleri sağlanır.
 
Ortalama 5 gün süreyle yapılan bu aşının net uygulama süresi, aşılamanın 4. günü sabahında gerçekleştirilecek kan tetkikleri sonrası tespit edilen kök hücre düzeyine bakılarak belirlenir.
 
Bu yöntemde işleme başlamadan önce kol damarlarınız için uygunluk değerlendirilmesi yapılır. Bağışçının damar yapısı uygun bulunursa, kök hücre toplama aşamasında kol damarına iğne ile girilir ve bir aferez cihazına yaklaşık 4 saat süreyle bağlanırsınız. Damar yapısının uygun bulunmaması durumunda ise boyun damarına lokal anestezi altında bir katater takılır. Katater sıklıkla 4 saat süreyle takılı kalırken, bazı durumlarda ikinci gün tekrar kök hücre toplanması gerekmesi halinde 24 saat süreyle takılı kalabilir.
 
Katater takılma gereksinimi kadın vericilerde %25 iken, erkek vericilerde %5 oranındadır.
 
Damar yolu açıldıktan sonra vücudunuzdaki kan aferez cihazı içinde dolaşırken, toplanan kök hücreler bir torbaya aktarılacak, kalan kan ve hücreler vücudunuza geri verilecektir. İşlem süresinde önemli bir rahatsızlığın olması beklenmez.
 
Çok nadiren bağış sonrası günlerde bir sağlık sorunu meydana gelirse, TÜRKÖK’ ün birlikte çalıştığı Aferez Ünitesi ve Nakil Merkezi bağışçıya gerekli tedaviyi uygulayacaktır.
 
Toplanan hücrelerin miktarı verici ve alıcının özelliklerine göre hesaplanır ve toplama süresince alınan örneklerde yapılan kök hücre sayımları yeterli miktara ulaştığında işlem sonlandırılır.
 
Bu uygulama süresince genellikle hastanede gecelemeyi gerektiren bir yatış ve anestezi söz konusu değildir.  Bu uygulamada, verici kök hücre toplama günü dışında normal yaşantısının gereklerini yerine getirebilir, iş gücü kaybı beklenmez.
 
Kök Hücre Bağışı Sonucu Meydana Gelebilecek Yan Etkiler

1- Kemik İliği Bağışı Yöntemi Yan Etkileri
-Kalça bölgesinde uygulamaya bağlı 1-2 gün sürebilen bir ağrı meydana gelebilir.
-Anesteziye bağlı olarak geçici boğaz ve baş ağrısı gözlenebilir.
-%1,34 olasılıkla görülebilecek bu etkiler,  bir hafta içinde etkisini kaybeder. 

2-Periferik Kök Hücre Toplama Yöntemi Yan Etkileri
-Aşı uygulaması sonrasında kök hücre toplanmasının ardından; geçici halsizlik hissi, ateş, geçici grip benzeri belirtiler, genel vücut ağrıları görülebilir.
-Dalak bölgesinde geçici dolgunluk hissi oluşabilir.
-Aferez işlemi sonrası nadiren geçici olarak dudaklarda ve parmaklarda uyuşma hissi oluşabilir. Damar giriş yerinde bir enfeksiyon oluşmaması için gerekli önlemler alınır.
-%0,6 olasılıkla görülebilecek bu etkiler,  genellikle 3 hafta içinde ortadan kalkar.
  
Bilinmesi Gerekenler:
-Her iki bağış yöntemi sonrasında da kök hücre bağışçılarının bağıştan 1 hafta, 1 ay ve 1 yıl sonra sağlık kontrolleri yapılır.
-Bağışçı adayı, bilgilendirme onam formunu doldurmak suretiyle yasal yükümlülük / sorumluluk altına girmez.
-Bağışçı adayı, istediği an herhangi bir neden belirtmeksizin bağışçı olmaktan vazgeçme hakkına sahiptir.
-Bağışçı adayının bilgilendirme onam formunda yer alan kişisel ve kimlik bilgileri üçüncü şahıslarla paylaşılmayacak şekilde gizli tutulur.
-İstatistiklere göre, bugün kök hücre bağışçısı olarak kayıt yaptıran bir kişinin, kök hücre bağışı yapma ihtimali önümüzdeki 10 yıl içerisinde % 5’tir.


SIK SORULAN SORULAR
1) Nerede kök hücre bağışında bulunabilirim?
- Size en yakın Kızılay Kan Bağış Merkezi’nden kök hücre bağışı ile ilgili bilgilendirme alabilir ve kök hücre bağışında bulunabilirsiniz. Kızılay Kan Bağış merkezleri için
tıklayınız.

2) Kimler kök hücre bağışında bulunabilir?
- 18-50 yaşlarında ve bilgilendirilmiş onam vermiş olan sağlıklı birey olma koşulu aranmaktadır. Bu koşulların sağlanması durumunda kişi kök hücre bağışında bulunabilir.

3) Kimliğimi bildirmem zorunlu mu?
- Bağışçılar kök hücre bağışı işlemi öncesinde isim-soy isim, doğum tarihi (gün/ay/yıl), TC kimlik numarasını içeren nüfus cüzdanı ve kalıcı adres bilgilerini vererek kendilerini tanıtmalıdır. Kimlik ibrazı yasal zorunluluktur.

4) Bilgilendirme ve onam formundaki doldurulması gereken alanları doldurmak zorunda mıyım?
- Bilgilendirme ve onam formunun içeriği Sağlık Bakanlığı tarafından belirlenmiştir. Kişi kök hücre bağışı için başvurduğunda bilgilendirme ve onam formundaki kişisel ve sağlıkla ilgili soruları eksiksiz cevaplandırarak ve bu formu imzalayarak onaylamak zorundadır. İstenen bilgilerin eksiksiz doldurulması, ihtiyaç olması durumunda bağışçı ile iletişime geçme aşamasında önem arz etmektedir.

5) Kan verildiğinde kök hücre bağışında bulunmuş olunuyor mu?
- Türk Kızılayı gönüllü kök hücre bağışçı adayları bularak onlardan 3 tüp ile toplam 10-20 ml kan alacaktır. Alınan kan örnekleri üzerinde gerekli testler tamamlanarak, sonuçları uygun çıkan bağışçıların numuneleri Sağlık Bakanlığı’nın Doku Tiplendirme Laboratuvarı’na yollanacaktır. Bu laboratuvarda yapılan test sonuçları TÜRKÖK Ulusal Kemik İliği Bankası’nda saklanacaktır. Bankada kayıtlı sonuçlar arasında yapılan taramada, hasta ile uygun eşleşme gerçekleştiğinde Türk Kızılayı, bağışçı ile tekrar iletişime geçerek kök hücre bağışının yapılacağı ve toplanacağı bir merkeze yönlendirmesini gerçekleştirecektir. Yani ilk aşamada verilen kan, kök hücre için değil gerekli testlerin yapılabilmesi içindir.

6) Kök hücre toplamada hangi yöntemler kullanılıyor ve en çok hangisi tercih ediliyor?
- Periferik kök hücre toplama ve kemik iliği bağışı yöntemi olmak üzere iki yöntem uygulanmaktadır. Kök hücre nakli için günümüzde en çok periferik kök hücre toplama yöntemi kullanılsa da bağışçının ve hastanın sağlık durumu göz önünde bulundurularak en uygun yöntem tercih edilir.

7) Periferik kök hücre toplama yöntemi ile kemik iliği bağışı yönteminden elde edilen kök hücrelerin ne farkı var?
- Periferik yöntemde, kemik iliği yöntemine göre daha fazla sayıda kök hücre elde edilebilmektedir. Periferik kök hücre naklinin diğer bir avantajı da alıcının (hastanın) kan sayımında kemik iliği nakline göre daha hızlı bir iyileşme görülmesidir.

8) Kök hücre toplama işleminden sonra bağışçının kök hücreleri bitiyor mu?
- Kök hücreler devamlı olarak kendini yenileyebilme özelliğine sahip olduğu için bağış işleminden sonra bağışçının kök hücreleri belirli bir sürede tekrar eski sayısına ulaşacaktır. 

9) Bağış sonrasında görülen yan etkiler nelerdir?
-Periferik kök hücre bağışında, aşı uygulaması sonrasında kök hücre toplanmasının ardından; geçici halsizlik hissi, ateş, geçici grip benzeri belirtiler, genel vücut ağrıları;  dalak bölgesinde dolgunluk hissi görülebilir.
- Kemik iliği bağışında, dikiş gerektiren bir kesi oluşmaz. Verici,  genellikle ertesi gün kan tetkikleri yapıldıktan sonra taburcu edilir. Ancak, kalça bölgesinde 1-2 gün sürebilen bir ağrı meydana gelebilir. Anesteziye bağlı olarak geçici boğaz ve baş ağrısı gözlenebilir.

10) Bağış sonrasında görülen yan etkiler kalıcı mıdır?
- Kemik iliği toplama işleminde oluşabilecek yan etkiler %1,34 olasılıkla görülebilecek etkiler olup, bir hafta içinde etkisini kaybeder. Periferik kök hücre toplama işleminde uygulanan aşıdan dolayı oluşabilecek yan etkiler ise %0,6 olasılıkla görülebilecek etkiler olup, genellikle 3 hafta içinde ortadan kalkar.

11) Kemik iliği toplama işleminde kalça bölgesi kaç defa deliniyor?
- Kemik iliği toplama işleminde özel iğneler yardımıyla kalça kemiğine
bir keregiriş yapılır ve ardından enjeksiyon işlemi ile her defasında 2-4 ml olmak üzere toplamda 1000 ml kemik iliği alınır.

12) Periferik kök hücre toplama yönteminde uygulanacak olan 5 günlük aşı periyodunda bağışçının işinden izin almasına gerek var mıdır?
- Aşı periyodunda bağışçının günlük yaşamını etkileyecek bir yan etki bulunmamaktadır.

13) Kök hücre toplama yöntemlerini bağışçıya hangi aşamada soruyorlar?
- Hasta ile eşleşme olduktan sonra ileri doku tiplendirme testi ve bağışçının sağlık kontrollerinin sonuçları uygun çıkarsa bağışçıya hangi yöntemle kök hücre vermek istediği sorulacaktır.

14) Bağışçının ilk bağışından sonra, başka bir hasta ile tekrar doku eşleşmesi olursa, tekrar bağışçı olabilmesi için ne kadar süre geçmeli?
- Transplantasyon işleminden sonra yeniden kan yapımının sağlanması ve hücre sayısının yeterli miktara ulaşmasını beklemek açısından 3 aylık bir süre gereklidir. Dünya’ da yapılan çalışmalar sonucu ortaya çıkan istatistiki verilere göre 2. eşleşmenin görülme olasılığı oldukça düşüktür.

15) Yurt dışında bir hasta ile eşleşme olursa bağışçı yurt dışına gidecek mi?
- Bağışçının onay vermesi durumda kök hücre toplama işlemi uygun sağlık biriminde yapıldıktan sonra toplanan kök hücreler hastanın bulunduğu ülkeye gönderilecektir.

16) Yurt dışında yaşıyorum, Türk Kızılayı’na bağışta bulunabilir miyim?
İletişim bilgilerinize rahat ulaşılabilmesi açısından bulunduğunuz ülkedeki kemik iliği bankasına başvuru yapmanız daha doğru olacaktır. Türkiye olarak dünyadaki diğer Kemik İliği Bankaları’ndan da tarama yapabildiğimiz için sizin verilerinize uygun bir hasta eşleşmesi olduğunda sizinle iletişime geçilebilecektir.

17) Bağışçıların verileri neden dünyadaki diğer kemik iliği bankaları ile paylaşılıyor?
- Dünya’nın her yerinde kök hücreye ihtiyacı olan hasta sayısı oldukça fazladır. Buna karşılık bu hastalar için gerekli olan sağlıklı kök hücrelerin, hastaların dokusu ile uyuşma olasılığı çok düşüktür. Tüm bunlar düşünüldüğünde bu olasılığı arttırmanın tek yolu, milyonlarca bağışçının doku analizini içeren dünyadaki bütün kemik iliği bankalarının verilerinin paylaşıldığı bir havuzun oluşmasından geçmektedir. Halen ülkemizdeki hastalar için kemik iliği taraması bu havuzdan yapılmaktadır. Bu nedenle ülkemize ait veri tabanı dünyadaki bütün kemik iliği bankalarının verilerinin paylaşıldığı havuz ile paylaşılacaktır.

18) Daha önce kök hücre bağışında bulundum, tekrar Türk Kızılayı’na da bağışta bulunabilir miyim?
- Bunun için öncelikle kök hücre bağışında bulunduğunuz yer ile iletişime geçmeli ve kök hücre bağışı için verdiğiniz numunenin testlerinin yapılıp yapılmadığını sorgulamalısınız. Eğer testler yapıldıysa 2. bir kayda gerek bulunmamaktadır. Fakat gerekli testler yapılmadıysa ilgili yerden kaydınızı sildirmelisiniz. Bu aşamadan sonra da artık Türk Kızılayı’na kök hücre bağışında bulunabilirsiniz.

Bingo sites http://gbetting.co.uk/bingo with sign up bonuses

kizilay_banner_950X100